W dniu 21 lutego 2026 Oddział DFK Gliwice, Koło Gliwice Łabędy organizuje uroczystość upamiętnienia wywiezionych w głąb Rosji Niemców i ludzi uznanych za Niemców – mieszkańców Śląska.
Uroczystości rozpoczną się o godz. 17.30 modlitwą, złożeniem wieńców i zapaleniem zniczy pod pomnikiem internowanych, który znajduje się na placu przy kościele pw. św. Jerzego (ul. Radosna 2).
O godz. 18.00 odprawiona zostanie msza św. Po mszy zapraszamy do siedziby Koła DFK Gliwice Łabędy (ul. Nad Łąkami 1) na spotkanie historyczne. Będzie można zadać pytania Pani Aleksandrze Fudali-Barańskiej na temat filmu „Dla nas wojna nie skończyła się w 1945”.
Łabędzki obóz NKWD został utworzony na początku lutego 1945 roku na terenie Dużego Osiedla w Łabędach koło Gliwic. Obejmował on domy mieszkalne w obrębie obecnych ulic: Wolności, Partyzantów, Wieniawskiego i Marksa. Mieszkańców tych domów wysiedlono a teren otoczono drutem kolczastym. Radzieckie władze Łabęd, poprzez ogłoszenia rozlepiane na murach, wezwały wszystkich mężczyzn w wieku od 17 do 50 lat do stawienia się do pracy przymusowej. 12 lutego 1945 roku setki mężczyzn z okolicy stawiły się na wezwanie. Zakwaterowano ich po kilkanaście osób w jednym pokoju. Codziennie wyruszali z obozu do pracy przy rozbiórce urządzeń w okolicznych zakładach przemysłowych oraz przy budowie torów kolejowych o szerokim rozstawie. Tory te zaczynały się na stacji kolejowej w pobliskich Pyskowicach i prowadziły na wschód.
Już na początku marca zaczęły z Pyskowic odjeżdżać pierwsze transporty więźniów w głąb ZSRR. Obóz zlikwidowano prawdopodobnie w połowie 1946 roku. Przeszło przez niego kilka tysięcy osób, również z dalszych terenów, np. z dzisiejszego województwa opolskiego. Dane te są szacunkowe, gdyż do tej pory nie ma opracowania na ten temat. Nieznana też jest na razie dokumentacja obozu. Wszystkie powyższe informacje pochodzą od osób internowanych w obozie i od innych bezpośrednich świadków.